درياچه نئور در 48 كيلومتري جنوب شرقي اردبيل و در ارتفاع 2700 متري از سطح دريا قرارگرفته است . وسعت درياچه بيش از 220 هكتار و مشتمل بر دو درياچه كوچك (40 هكتار) و بزرگ (180 هكتار ) است كه در فصل پرآبي (بهار) به هم مي پيوندند ودرياچه واحدي را تشكيل مي دهند بيشترين عمق درياچه 5/5 متر و ميانگين ژرفاي آن سه متر است. ماهي قزل آلاي اين درياچه شهرت جهاني دارد . درياچه نئور داراي جاذبه هاي بسيار مساعد توريستي است.

مهمترين قابليت هاي اكوتوريستي درياچه نئور عبارتنداز :

1-       قابليت صيدگاهي ماهي قزل آلا در اواخر فصل تابستان و اوايل پاييز.

2-       قابليت قايقراني ورزشي با استفاده از قايقهاي غيرموتوري (بادباني ،پارويي و پدالي)

3-       قابليت پاتنياژ و قايقراني بادباني در فصل زمستان كه سطح درياچه يخ مي بندد.

4-       قابليت احداث پيست اسب سواري در امتداد ساحل درياچه بصورت تور كه در اين زمينه درياچه داراي شرايط مساعد توپوگرافيك جزء در قسمتي از سواحل غربي است .

5-       قابليت احداث پيست دوچرخه سواري در اطراف درياچه

6-       قابليت احداث رستوران شناور در نزديكي سواحل شمالي درياچه با غذاي اختصاصي ماهي قزل آلاي تازه كه از درياچه صيد مي شود.

7-       قابليت هم پيوندي با توريسم طبيعت گردي كه از مسير ييلاقهاي سوباتان و شكره دشت تالش وارد حوزه اين درياچه مي شود و تقريباً اكثر آنان را مسافران خارجي تشكيل مي دهند.

8-       قابليت مسيرهاي پياده روي و كوه پيمايي از مبدا درياچه به ارتفاعات و كوههاي اطراف بويژه صخره هاي نويي داش وقره گل .

9-       قابليت تورهاي علمي براي آموزش دانشجويان و دانش آموزان ، بدليل منشاء پيدايش درياچه ويژگيهاي ليمنوژيكي آب ، پوشش گياهي .

10-     قابليت اكوتوريستي براي اقامتهاي ييلاقي

درياچه نئور با وجود دارا بودن پتانسيلهاي بسيار متنوع براي اكثر ساكنان استان ناشناخته مانده است و بجز آسفالت جاده خاكي آن اقدامي ديگري براي معرفي و استفاده بهينه از اين پتانسيل ها براي جذب توريست بعمل نيامده است.

براي بهره برداري بهينه از اين پتانسيل ساخت و ساز موارد زير ضروري است:

1-       تفرجگاه و تفريحگاه براي ساكنين اردبيل

2-       تاسيسات پذيرايي و خدمات تفريخي براي مسافران آبدرماني سرعين و ديگر آبهاي معدني نزديك.

3-       ارودگاه اقامتي ساده و ارزان قيمت و سازگار با طبيعت

4-       تاسيسات و امكانات اقامتي و صيادي

5-       اقامتگاه ييلاقي با اجزاي وابسته به آن براي افراديكه علاقمند به اقامت ييلاقي در اين منطقه خوش آب و هوا هستند.

 

 

مجموعه بسيار ارزشمند و زيباي بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي يكي از ده اثر مهم و باستاني كشور به شمار مي رود بناي ابتدايي بقعه به قبل از اسلام برمي گردد در حال حاضر مجموعه شامل 8 بخش اصلي مسجد جنت سرا، قنديل خانه ،حرم خانه، چيني خانه ،چله خانه، شربت خانه، گبند الله الله و شهيدگاه مي باشد.

علاوه بر مقبره شيخ صفي و مرقد شاه اسماعيل اول، آرامگاه ديگر شاهزادگان، سرداران قزلباش از جمله شهداي جنگ چالداران و شيروان در اين بقعه ومحل شهيدگاه قرار دارد.

طي قرون گذشته بسياري ازآثار ارزشمند اين بقعه به شيوه هاي گوناگون از محل بقعه خارج شده اند كه از جمله اين آثار مي توان به قالي زيباي اردبيل اشاره كرد . اين فرش هم اكنون در موزه آلبرت هال لندن نگهداري مي شود . بقيه آثار بقعه هم اكنون در موزه هاي مشهور جهان چون آرمتياژ مسكو،لندن و … نگهداري مي شود.

طي ماه گذشته يكسري CD از نسخه هاي نفيس و گران قيمت خطي بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي كه بيش از انقلاب به تاراج رفته و در موزه هاي شوروي سابق نگهداري مي شده است در اختيار كتابخانه مجلس شوراي اسلامي قرار گرفته است.

در سال 72 طرح آزادسازي حريم بقعه در كنار نوسازي و اجراي طرح جامع بقعه شروع گرديد وتاكنون ( مرداد 85) اجراي پروژه با توجه به عدم همكاري مجري پروژه (وزارت مسكن و شهرسازي ) پيشرفت محسوسي نداشته و چهره تاريخي شهر را دگرگون ساخته است.

 در سال 83 طرح احداث موزه تخصصي صفويه در محل بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي با هدف جمع آوري آثار تاريخي اين بقعه از موزه هاي داخل و خارج کشور و شناساندن سلسله صفويه به عموم مردم و بويژه توريستها تصويب شد ولي با توجه به عدم تحصيص بودجه اين طرح تاکنون به مرحله اجرا در نيامده است.

با توجه به اينكه مجموعه بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي مراحل ثبت در فهرست ميراث جهاني يونسكو را سپري مي كند عدم تكميل به موقع بقعه باعث تاخير در ثبت آن در فهرست ميراث جهاني يونسكو وهم چنين ناشناخته ماندن آن براي توريستها خواهد شد.

از ديگر آثار ديدني اردبيل مي توان به مجموعه پلهاي تاريخي ،بازار اردبيل ، پيكره انسان نماي قورخو ده ده ، موزه مردم شناسي ،‌موزه حيات وحش ، جمعه مسجد ،روستاي توريستي بيله دره، منطقه زيباي دربند و باغات گيلاس بخش هير اشاره كرد.

 

 

شهر توريستي سرعين بدليل وجود آبهاي گرم متعدد كه اكثريت آنها داراي خواص درماني است هم چنين برخورداري از شرايط ممتاز آب و هوايي ييلاقي باعث شده تا در فصل تابستان مورد توجه گردشگران قرار گيرد بطوريكه متوسط مراجعات توريستها در روزهاي تابستان 30 هزار نفر و حتي در روزهاي تعطيل و شرايط مساعد آب و هوايي حتي به 100 هزار نفر هم برسد.

پذيرايي مناسب و آبرومندانه از اين تعداد مسافر داخلي و خارجي و غلبه برمشكلات ساختاري و نارسايي هاي زيربنايي شهر از اهميت خاصي برخوردار است.

افزايش امكانات موجود در جهت سرويس دهي مناسب به گردشگران متناسب با افزايش جذب گردشگر به منطقه و افزايش تعداد روزهاي اقامت توريستها بايد مد نظر قرار گيرد.

امروزه مسئله جذب توريست در شهر توريستي سرعين با دو چالش عمده مواجه بوده که هر لحظه ادامه حيات آنرا تهديد مي كند.

1-       ترك زود هنگام توريستها بدليل كمبود امكانات اقامتي و تفريحي

2-       نارضايتي توريستها وامكان كاهش تعداد آن با بروز مشكلات بهداشتي و احياناً فرهنگي و اجتماعي

در راستاي افزايش تعداد روزهاي مراجعات مسافران به شهر از حدود 100 روز به كل طول سال امكانات مناسب بايد فراهم گردد از جمله اين امكانات ورزشي و تفريحي كه طي سالهاي اخير به بهره برداري رسيده است تله اسكي آلوارس مي باشد ابتدا قرار بود تله كابين نيز در اين منطقه احداث شود ولي از زمان آغاز عمليات پروژه (سال 79) تا سال 85 تله كابين احداث نگريده است.

علاوه براين با در نظر گرفتن جاذبه هاي تاريخي منطقه مانند روستاي تاريخي كنزق در 2 كيلومتري شهر و افزايش امكانات زيربنايي د رآن بالاخص جاده ارتباطي آن، تقويت اردوگاههاي تفريحي درنزديكي شهر، با كمك گرفتن از جاذبه هاي توريستي موجود در اردبيل و شهرستانهاي اطراف مي توان به اهداف مورد نظر دست يافت.

برگزاري همايشها، سمپوزيوم ها، سمينار هاي استاني وكشوري در سرعين علاوه بر رونق اقتصادي و غناي فرهنگي نقش موثري در شناساندن قابليت ها وجاذبه هاي آن به ساير مناطق خواهد داشت همانند ساير كشورهاي خارجي با شركت در سمينارها ونمايشگاه هاي بين المللي و با ايجاد سايت هاي تبليغاتي اينترنتي مي توان به معرفي قابليت ها و استعدادهاي منطقه پرداخت اجراي اين برنامه بدون مشاركت بخش خصوصي امكان پذير نخواهد بود.

از سوي كارگروه گردشگري استان برنامه هاي زير براي افزايش ورود توريست به منطقه سرعين اتخاذ شده است.

تهيه طرح جامع توريستي سرعين، طرح ساماندهي شهر و هم چنين مطالعه طرح احداث و اجراي پارك 12هكتاري و كمپينگ روستاي توريستي ويند كلخوران و مسير سلامت 7/1 كيلومتري افزايش مراكز تفريحي و ورزشي، احداث ترمينال مسافربري احيا و مرمت آثار باستاني از جمله تپه آناهيتا ، روستاي كنزق و غارهاي باستاني ،احداث وتكميل مسير ارتباطي سرعين، ويله دره، احداث بلوار و واحدهاي اقامتي در روستاي توريستي ويله دره ، تكميل اردوگاههاي تكميل محور ميمند به آلوارس احداث آموزشكده آبدرماني وگياهان دارويي،و … اجراي به موقع اين طرحها جز بااختصاص بودجه مناسب و به موقع از سوي دولت ممکن نخواهد بود. طرح احداث دهكده توريستي سرعين كه از اسفند سال 83 آغاز گرديده و قرار براين بود كه در اين دهكده يك باب هتل پنج ستاره، آبدرماني مجهز ، شهربازي ،‌استخر روباز و … بامشاركت كشورهاي تركيه ، سوئيس و … احداث شود كه متاسفانه پس از گذشت 18 ماه فقط محوطه آن ديوار كشي شده وتاكنون پروژه هيچ پيشرفتي نداشته است.

 

مجموعه‌ي كم‌نظيري از خانه‌هاي سنگي در دهكده‌ي صخره‌يي كلخوران اردبيل

در فاصله‌ي بيش از چهار كيلومتري سرعين، روستاي ويند كلخوران با آثار باستاني مانند دهكده‌اي

صخره‌يي و شگفت‌انگيز، جاذبه‌ها و مناظر طبيعي در امتداد دره‌ي زيباي ورنياب، گورستان‌هايي متشكل از سنگ قبرهايي ديدني مربوط به دوره‌هاي گذشته قرار دارند كه در مجموع، اين مكان را به‌صورت موزه‌اي تاريخي، هنري و طبيعي درآورده است.

دره‌ي زيباي ورنياب دره‌اي طولاني است كه از دامنه‌ي تپه‌هاي روستاي ورنياب تا قسمت انتهاي مزرعه‌هاي روستاي ويند كلخوران ادامه دارد. در امتداد جاده‌ي روستاي ويند كلخوران و در دامنه‌هاي تپه‌ها، گورستان‌هايي با سنگ قبرهاي تراش‌خورده به‌دست انسان‌هاي خلاق و ساكنان پيشين اين ديار وجود دارند كه عمده‌ي اين سنگ قبرها به‌شكل حيوان‌هايي مانند قوچ، پلنگ و شكل‌ها و علامت‌هاي ديگري مانند سنگ قبرهاي صندوقي‌شكل، مكعب‌مستطيل و نقش‌هاي هندسي با حجاري‌هايي روي آن‌ها و علايمي ديدني‌اند كه هر يك از آن‌ها در نوع خود اثري درخور تحسين هستند.

بسياري از اين سنگ قبرها با توجه به علايم و اشكال آن‌ها مشخص و متمايز از ديگر سنگ قبرها هستند كه به احتمال زياد با توجه به شباهت اشكال و نقوش آن‌ها به سنگ قبرهاي منطقه‌هاي همجوار كه كارشناسان درباره‌ي آن‌ها تحقيق كرده‌اند، به دوران سلجوقي، تيموري و صفوي تعلق دارند.

علاوه بر جاذبه‌هايي كه به آن‌ها اشاره شد، در زير تپه‌ها و صخره‌هاي اطراف اين روستا، دهكده‌اي سنگي با مجموعه‌اي از خانه‌هاي سنگي منفرد به‌صورت يك پديده‌ي معماري، تاريخي و باستاني استثنايي وجود دارد كه شكل كنده شدن خانه‌ها در زير تپه‌هاي سنگي و رسوبي و نوع كنده شدن آن‌ها كه به خلق چنين آثاري منجر شده، در نوع خود كم‌نظير است.

دهكده‌ي صخره‌يي ويند حدود پنج كيلومتري جنوب غربي سرعين و در نزديكي جاده‌ي اردبيل قرار گرفته است. مناطقي كه خانه‌هاي سنگي در آن قرار گرفته‌اند، قوردي قيه، تپه‌ي چله‌خانه، قره قيه و مسجد يري ناميده مي‌شوند.

سفال‌هاي پراكنده در سطح و داخل خانه‌هاي سنگي به دوره‌هاي مختلف تعلق دارند؛ سفال‌هاي مربوط به دوره‌ي اشكاني، سفال‌ها و قوس‌هاي جناغي در كنده‌هاي صخره‌يي شبيه به آثار ساسانيان و همچنين آثار و علايمي مربوط به دوران‌هاي اسلامي مانند سلجوقي، تيموري و صفوي كه از استمرار استفاده از اين خانه‌هاي سنگي در طول تاريخ حكايت مي‌كنند.

در تپه‌ي چله‌خانه، بيشتر خانه‌هاي سنگي در زير زمين قرار دارند. البته سقف تعدادي از آن‌ها بر اثر عوامل مختلف فروريخته و يا به‌سبب پر شدن فضاهاي داخلي، امكان بازديد از آن‌ها فراهم نيست.

تعداد قابل توجهي از خانه‌ها با ويژگي‌هاي منحصربه‌فرد سالم باقي مانده‌اند كه به دو مورد از آن‌ها مي‌توان اشاره كرد؛ يكي از آن‌ها در فاصله‌ي يك‌صد متري از جاده‌ي شني منتهي به ويند كلخوران قرار دارد كه در ورودي آن سكويي از سنگ به ارتفاع 60 سانتي‌متر از كف است كه دو ستون استوانه‌يي به قطر 50 تا 60 سانتي‌متر در دو طرف سكو قرار گرفته‌اند. همچنين جاچراغي‌ها و تاقچه‌هاي كوچكي در داخل اين واحد وجود دارند.

در دو قسمت شمالي و جنوبي در ارتفاع 60 سانتي‌متري حلقه‌هايي از سنگ كنده شده‌اند كه مانند اين حلقه‌هاي سنگي در قسمت پايين ديوار نزديك كف وجود دارند، اما به‌دليل پر شدن كف مشخص نيستند. هرچند اطلاعات دقيقي درباره‌ي كاربري آن‌ها در اختيار نيست، ولي از شكل ظاهري و رديف كنده شدن آن‌ها چنين به نظر مي‌رسد كه اين حلقه‌هاي سنگي براي بستن دست و پاي افراد و احتمالا اسرا و زندانيان به‌صورت پشت به ديوار بوده است.

بسياري از اين خانه و كنده‌هاي صخره‌يي اين منطقه، پلاني مربع، مستطيل و بيضي‌شكل و غير هندسي دارند كه همه نوع زيستگاه مانند اتاق‌هاي منفرد و حجيم در ابعاد مختلف با راهروهاي مرتبط با هم و سقف‌هاي هلالي‌شكل و قوس‌هاي جناغي مسطح با تاقچه‌ها، جاچراغي و جاي رختخواب وجود دارند كه در دل كوه‌ها و صخره‌هاي منطقه پراكنده‌اند و به لحاظ تعداد زياد، تنوع آن‌ها و قابل توجه بودن از لحاظ تاريخي و باستاني به‌صورت يكي از كانون‌هاي علمي،‌ تفريحي و گردشگري ممتاز مي‌توانند درآيند.

 

 

 

 

توده كوهستاني ساوالان بزرگترين مجموعه اكوتوريستي استان اردبيل است و بايد آنرا در كليت خود يك جاذبه اكوتوريستي به شمار آورد مهمترين زمينه هاي اكوتوريستي و قابليت هاي ساوالان را مي توان در موارد زير خلاصه كرد:

1-       قابليت هاي اكوتوريستي چشمه هاي آب معدني گرم وسرد

2-       قابليت توريستي ييلاقي دامنه هاي اطراف

3-       قابليت زيستگاهي دره موييل و شيروان دره سي

4-       قابليت صخره نوردي د ركنار دره هاي فوق

5-       قابليت اسكي و ورزشهاي زمستاني در پيست آلوارس و ديگر پيستهايي كه مي توانند در آينده مورد بهره برداري قرار گيرند.

6-       قابليت انجام ورزشهاي مهارتي زمستاني يا اسكي وحشي برروي دامنه هاي طبيعي خارج از محدوده پيست احداث شده.

7-       قابليت اكوتوريستي براساس رويش انواع گلها و گياهان معطر طبيعي (پونه) بولاغ اوتي ، شقايق و …

8-       قابليت پياده روي مسافران آبدرماني سرعين و ساير چشمه هاي آب معدني

9-       قابليت كوهنوردي ورزشي ، حرفه اي و صعود به قله

10-     قابليت پرواز با كايت بر فراز دشتهاي اطراف

11-     قابليت طبيعت درماني از طريق احداث روستاهاي مسكوني براي سالمندان

12-     قابليت پژوهش و آموزش براي دانشجويان رشته هاي زمين شناسي ،يخچال شناسي، درياچه آتشفشاني، آب شناسي، ژئومورلوژي ، زلزله شناسي.

13-     قابليت تفرجگاهي در فصول بهار و تابستان.

14-     قابليت استفاده براي تورهاي اسب سواري

تقريباً نقطه اي از دامنه هاي ساوالان نيست كه به نوعي داراي ظرفيت اكوتوريستي نباشد به همين دليل اين توده كوهستاني كه منشاء اصلي پيدايش بسياري از جاذبه هاي طبيعي استان ازآن سرچشمه مي گيرد بايد قبل از هرچيز بعنوان يك منطقه توريستي ثبت و تحت مقررات ويژه اي اداره شود.

 

 

روستاي آلوارس در ارتفاعات جبهه جنوبي ساوالان با استعدادهاي متنوع توريستي است مسير اصلي آلوارس – دسترسي از طريق جاده سرعين – آلوارس است البته يك راه فرعي ديگر نيز از شهرستان نير به آلوارس وجود دارد كه حدود 4 كيلومتر آن خاكي و سنگي است.

مسير اين روستا با قابليت هايي چون منظر جوامع روستايي و الگوي معشيت آنها(شاهسونها) ،آب وهواي ييلاقي ، قابليت كوهنوردي ، پياده رويي، شكار، وجود آبگيرهاي زيبا (قزل گوللر) و… مساعد سرمايه گذاري جهت ايجاد زير ساختهاي صنعت توريسم است.

مهمترين تاسيسات و تجهيزاتي كه در آلوارس در نظرگرفته شده است . پيست اسكي روي برف است اين پيست در صورت تكميل بزرگترين پيست اسكي كشور مطابق با استانداردهاي جهاني خواهد بود که تاکنون فقط فاز اول آن به طول 1400 متر احداث شده است.

 

 

 

منطقه اكوتوريستي برجلو- قينرجه

 

اين منطقه در 47 كيلومتري اردبيل ، 4 كيلومتري شهر نير قرارگرفته وداراي دو چشمه آب معدني بوشلي (برجلو) و قينرجه است .محدوده آن داراي امكانات طبيعي فراواني براي فعاليت هاي اكوتوريستي است.

اين دو چشمه به دليل قرار گرفتن دركنار جاده اصلي اردبيل ، سراب،‌تبريز دماي خوب آب و كافي ، موقعيت قرارگيري مناسب براي احداث و توسعه تاسيسات اقامتي پذيرايي،دارا بودن فضاي كافي براي احداث تاسيسات جنبي و آشنايي نسبي مردم با آن، بايد مورد توجه قرار گيرد.

از سال 84 طرح احداث دهکده توريستي سبلان و شهرک تخصصي آب در اين منطقه شروع شده است که مانند ساير پروژه هاي عمراني استان پيشرفت محسوسي نداشته است.

 

-        مشخص كردن حريم پيك نيك رودخانه از اراضي زراعي اطراف آن و جلوگيري از كشت در حريم رودخانه

-        ساماندهي و بهسازي فضاهاي جنگلي موجود در حاشيه رودخانه بعنوان فضاهاي پيك نيك.

-        تكميل راه دسترسي به كناره هاي رودخانه

-        مشخص نمودن حوزه صيدماهي قزل آلا

-        احداث مركز خدمات رساني

-        بهسازي ورودي از 2 طرف پل نير و نورپردازي حريم پيك نيك رودخانه

-       

مسائل و مشكلات توسعه بخش توريسم اردبيل را مي توان در دو بخش نظري و اجرايي طبقه بندي كرد.

 

 ذكر اين نكته ضروري است كه سرزمين آذربايجان به ويژه منطقه اردبيل با توجه به پيشينه تاريخي درخشان وجود آب و هواي متنوع جاذبه هاي ديدني قابليت توسعه بخش اعظمي از انواع توريسم را دارا مي باشد و اين نكته را نبايد از نظر دور داشت كه هر نوع توريسمي در مسير توسعه خود در اين منطقه داراي ملاحظات و محدوديتهايي است كه اين محدوديتها شامل موارد طبيعي، فرهنگي، اخلاقي، اقتصادي و حتي سياسي است مي توان مهم ترين علت عدم توسعه صنعت توريسم و حتي توسعه همه جانبه را در منطقه اردبيل وجود بينش سانتراليستي در مسئولين مربوطه و عدم اختصاص بودجه مناسب و به موقع و وجود تبعيض نسبت به اين منطقه دانست

 

 

 الف : در بخش نظري با وجود‌آگاهي كامل نسبت به اهميت توسعه صنعت گردشگري و مقايسه وضعيت نه چندان مطلوب اين منطقه با توجه به استعدادها و پتانسيل هاي فراوان نسبت به استانهاي مركزي كه با وجود جاذبه هاي طبيعي اندك صنعت توريسم با استفاده از اعتبارات ملي توسعه داده اند. به دليل سياستهاي اعمال شده از طريق مركز وهم چنين وجود زمينه خاكستري در اذهان برخي از مقامات كشوري و حوزوي ناشي از نگراني تاثيرات سوء فرهنگي باعث شده تلاشهاي بسيار اندك در امر توسعه توريسم اين منطقه پاسخ لازم را ندهد.

اين در حاليست كه بخش عمده گردشگران علاقه سفر به منطقه اردبيل با انگيزه طبيعت گردي، گردشگري روستايي، ورزشي و كمتر تفريحي دست به اين اقدام مي زنند علاوه براين چون صنعت گردشگري براي منطقه درآمد زاست در اين عرصه نيز محاسبه هزينه و فايده ملاك اصلي تصميم گيري است بويژه كه در شرايط كنوني بحران بيكاري منطقه اردبيل را تهديد مي كند و توسعه صنعت گردشگري با كمترين سرمايه گذاري بالاترين اشتغالزايي را بدنبال خواهد داشت.

 

 

 

1-       ترابري:

با اعلام سال 2006 بعنوان (سفر وحمل ونقل از تخيل ژول ورن تا واقعيت قرن بيست و يكم) از سوي فرانچسكو فرانجياني رئيس سازمان جهاني توريسم (WTO) اهميت ترابري و حمل و نقل در صنعت توريسم بيش از پيش مشخص تر مي شود.

يكي از مولفه هاي اصلي و عمده در جذب توريست توجه به مسئله ترابري است كه از اين لحاظ منطقه اردبيل در تنگناي بسيار شديد قرار داد اختصاص بودجه بسيار اندك براي احداث خط آهن ميانه – اردبيل – مغان، نامناسب بودن اکثر جاده هاي استان ، عدم تجهيز فرودگاه اردبيل به دستگاه هاي ناوبري پيشرفته باعث بروز مشکلات عديده اي در اين بخش شده است استان اردبيل از ناوگان حمل ونقل جاده اي و هوايي خوبي برخوردار نيست :

الف: جاده هاي زميني در فصول سرما خطرناك و حادثه خيز مي باشند.

ب: نبود امكانات ريلي يعني قطار كه از امنيت بسيار خوبي در فصل زمستان برخورد است.

ج: تعداد زيادي از پروازها نسبت به شهرهاي ديگر   نبود امكانات فرودگاهي و نامساعد بودن شرايط جوي كنسل مي گردد.

 .

 

2-       بازاريابي و معرفي جاذبه هاي گردشگري منطقه با استفاده از تكنولوژيهاي جديد در داخل و خارج از كشور.

در اين مورد نيز ارگانهاي مربوط به گردشگري درمنطقه داراي نقايص متعددي هستند. نمايشگاه Arab Tourism Marketing)ATM ، بازاريابي گردشگري عرب ) كه ارديبهشت امسال و سال قبل در دبي برگزار شد از اردبيل هيچ نماينده اي در اين نمايشگاه حضور نداشت .

هدف از برگزاري اين نمايشگاه :

جذب سرمايه گذاري براي ساخت صد هتل سه ستاره در اقصي نقاط كشور.

1-       تشريح زيرساخت هاي توسعه صنعت گردشگري بود. در اين نمايشگاه سرمايه گذاران صنعت هتل سازي، مديران آژانس هاي هواپيمايي كشور امارات و ساير كشورهاي عرب حوزه خليج فارس و هم چنين خبرنگاران رسانه ها حضور داشتند.

2-       تامين خدمات مورد نياز گردشگران شامل فراهم آوردن تسهيلات ورود وخروج، امكانات اقامتي خدمات بين راهي تورگردانان و راهنما امنيت و …

ارتقاي كيفيت دفاتر خدمات مسافرتي تورگرداني و راهنمايان مستقر در مراكز مكانهاي ديدني موزه ها عمدتاً به ميزان كيفيت وكميت بازديدكنندگان بستگي دارد اگر صنعت گردشگري توسعه يابد و فعاليت در بخشهاي مذكور سودآور شود قطعاً امر ورود و خروج گردشگران ارتقاء خواهد يافت .

هتل هاي منطقه پاسخ گوي توريستهاي ويژه وتاثيرگذاري نمي باشند و در برنامه هاي آتي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري ساخت هتل 5 ستاره اي براي اين منطقه در نظر گرفته نشده است. جاذبه هاي توريستي موجود در منطقه اردبيل و سرعين مي توان در يك روز مورد بازديد قرار داد تجربه نشان داده است   مسولين بايد براي اقامت بيشتر از يك روز فكر اساسي كنند يعني امكانات و جاذبه هاي لازم را فراهم نمايند صرف داشتن آبهاي گرم منطقه سرعين يا آب وهواي مساعد اردبيل نمي توان كليه اقشار مردم را به اين منطقه كشانيد در حال حاضر و با توجه به شرايط موجود مي توان با توجه و تمركز بيشتر برروي اكوتوريسم با ايجاد امكاناتي كه سرمايه زيادي نيز نمي خواهد، مي توان با برنامه ريزي كوتاه مدت ، ميان مدت و بلندمدت به اهداف مورد نظر دست يافت.

 

3-       توجه به امر بازاريابي

4-       پذيرايي مردمي توريست و عدم تطابق فرهنگي گردشگران خارجي با ارزشهاي حاكم برمنطقه

 

براي حل مسئله فرهنگي پذيرش توريست مي توان با آموزش صحيح در اين مورد از طريق شبكه هاي استاني و سراسري و هم چنين مطبوعات فرهنگ سازي كرد.

5-       آموزش مديران در بخش توريسم :

عمده ترين مشكل مديريت بخش توريسم عدم وجود مديران تحصيل كرده در امر توريسم مي باشد و جاي سئوال است كه در هيچ يك از دانشگاههاي منطقه رشته هاي مديريت جهانگردي و هم چنين مديريت هتلداري تاسيس نشده است.

در استان اردبيل و با توجه به وجود آبهاي معدني شهرهاي نير،سرعين ، مشگين شهر، خلخال و گيوي لزوم احداث دانشكده آب درماني بيش از پيش احساس مي شود.

چندين پيشنهاد براي بهبود وضع توريسم منطقه :

1-       مشاركت بخش خصوصي و استفاده از سرمايه گذاري در اين بخش و استفاده از تجربيات كشورهاي پيشرو در حوزه توريسم ، كشور تركيه با توجه به همسايگي ايران و اشتراكات فرهنگي ديني و قومي مي تواند بهترين منبع براي كسب تجربه باشد.

2-       تسريع در امر احداث و بهسازي جاده اردبيل – مغان ،جاده اردبيل – تبريز، جاده اردبيل - خلخال، راه آهن ميانه – اردبيل – مغان و …

3-       تاسيس رشته هاي مرتبط با امر توريسم و آب درماني در دانشگاه هاي منطقه

4-       خريد ماشين هاي تورگرداني با ظرفيت هاي 7 و 20 نفره.

5-       فرهنگ سازي

6-       بازاريابي : حضور مستمر در نمايشگاه هاي داخل و خارج از كشور، ايجاد سايت اينترنتي تهيه بروشور به زبانهاي رايج اروپايي و آمريكايي و تبليغ سايتهاي توريستي منطقه از طريق كانالهاي ماهوارهاي

7-       تهيه و اجراي طرح جامع گردشگري در كنار تدوين برنامه هاي كوتاه مدت- ميان مدت و دراز مدت براي بهره برداري هرچه سريع تر از پتانسيل هاي موجود

8-       تلاش در جهت ثبت آثار واجد شرايط در ميراث جهاني يونسكو به عنوان نمونه بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي ،ثبت كوه ساوالان به عنوان كوه مقدس.

9-       تكميل طرحهاي نيمه تمام گردشگري

10-     تكميل موزه هاي موجود

11-     همكاري و هماهنگي مابين نهادهاي مرتبط با امر توريسم

 

طرحهاي ايجاد و توسعه مراكز وقطبهاي جديد توريستي در منطقه اردبيل

-        كاهش وابستگي فصلي جريانهاي گردشگري به فصل تابستان

-        افزايش تنوع در عرضه جاذبه ها وامكانات توريستي

-        فراهم آوردن امكان جابجايي گردشگران در داخل استان

-        طرح ساماندهي و بهسازي حوزه ورودي حيران بعنوان دروازه اصلي استان وايجاد تاسيسات رفاهي و پذيرايي درخور اين ورودي به منظور اثرگذاري مثبت و مطلوب در مسافران ايجاد ذهنيت مثبت در آنها.

-        طرح توسعه و احداث تاسيسات اقامتي و پذيرايي و رفاهي چند منظوره در منطقه فندقلو بطوريكه بتوان از ظرفيت گردشگري تابستاني و زمستاني آن استفاده كرد.

-        طرح هاي موردي در مجموعه توريستي ساوالان و اجراي طرح منطقه توريستي ساوالان با كليه تاسيسات وتجهيزات تعريف شده و پيشنهادي در آن.

-        طرح اجرايي توريسم اقتصادي در بازار قديمي اردبيل وبازسازي كاروانسراي پيشنهادي براي ارائه خدمات پذيرايي و خريد درآن

-        طرح ساماندهي و نوسازي تاسيسات و تجهيزات حاشيه درياچه شورابيل.

-        طرح توسعه و تجهيز حوزه درياچه نئور بعنوان دومين قطب اكوتوريستي در نيمه جنوبي استان و پيوند دادن اين مركز با توريسم ييلاقي ناشي از طريق احداث راه دسترسي به دامنه هاي شرقي كوههاي تالش.

-        طرح توسعه و تجهيز مركز آبدرماني سردابه، قينرجه وبوشلي.

-        طرح احداث استخر سرپوشيده ، و روباز در حوزه سرعين.

-        طرحهاي توسعه پيشنهادي اسكي آلوارس و اطراف ساوالان.

-        طرح توسعه توريسم ييلاقي در دامنه هاي ساوالان.

-        طرح احداث اردوگاه توريستي در بولاغلار نير.

-        طرحهاي موردي در امتداد رودخانه بالغلو بصورت احداث اردوگاه و گمپينگ گردشگري

 

1-Tourism Planninig An Intergrated and Sustainable Development Aapproach

2- اقتصاد گردشگري ام كريشنامورتي و استاونگا اچ مينك Krishna Morthy .M. Stavenga Mink H ،ترجمه : دكتر محمد رضا فرزين

3-       راهنمايي محمدتقي – طرح جامع گردشگري استان اردبيل ،دانشگاه تهران ، موسسه جغرافيا.

4-       ماهنامه ديلماج- شماره ويژه توريسم وباستان شناسي شماره 15 آذر 84.

5-       http://ulduztourism.com/  وب سایت اولدوز گشت شرق

6-       نشريه دانشجويي سايان – سال سوم شماره 11 آذر83.

7-       ماهنامه بازاريابي – ويژه نامه توريسم – شماره 42- ارديبهشت 84.

8-       مديريت و برنامه ريزي – نشريه خبري – علمي و آموزشي و تخصصي خرداد و تير 84 ،سازمان مديريت و برنامه ريزي استان اردبيل.